Cách tính bậc cầu thang chuẩn và dễ áp dụng khi xây nhà

Cách tính bậc cầu thang là vấn đề gia chủ nên quan tâm ngay từ khi thiết kế nhà. Tính đúng số bậc không chỉ giúp cầu thang có độ cao hợp lý, dễ đi lại mà còn ảnh hưởng đến tổng thể kiến trúc và chiều cao các tầng. Vậy nên tính số bậc như thế nào? Công thức nào dễ áp dụng nhất?

Cách tính bậc cầu thang theo chiều cao tầng

Cách phổ biến nhất là dựa vào chiều cao từ mặt sàn tầng dưới đến mặt sàn tầng trên.

Công thức:

Số bậc = Chiều cao tầng ÷ Chiều cao một bậc

Ví dụ:

Chiều cao tầng: 3.600 mm

Chiều cao bậc dự kiến: 150 mm

Ta có:

3.600 ÷ 150 = 24 bậc

Như vậy, cầu thang cần 24 bậc nếu chọn chiều cao cổ bậc 150 mm.

Tuy nhiên, trong thiết kế thực tế, số bậc cần được điều chỉnh để phù hợp với chiều cao tầng và kích thước mặt bậc. Không nên cố định số bậc trước rồi mới tìm cách chia chiều cao.

 

Cầu thang bao nhiêu bậc là hợp lý?

Với nhà ở dân dụng, chiều cao cổ bậc thường được thiết kế ở mức 150–180mm để tạo cảm giác tương đối thoải mái khi di chuyển.

Một số kích thước tham khảo:

Các thông số thực tế cần được điều chỉnh theo thiết kế, diện tích và quy chuẩn áp dụng cho từng công trình.

Ví dụ, với tầng cao 3.600 mm, nếu chọn cổ bậc 160 mm:

3.600 ÷ 160 = 22,5

Không thể có 22,5 bậc nên cần điều chỉnh chiều cao cổ bậc hoặc phương án chia vế để tạo số bậc phù hợp.

 

Cách tính bậc cầu thang theo công thức 4n + 1

Trong quan niệm phong thủy dân gian, nhiều gia đình áp dụng cách tính:

Số bậc = 4n + 1

Trong đó n là số nguyên.

Theo cách tính này, các số bậc thường được lựa chọn là:

5 – 9 – 13 – 17 – 21 – 25 – 29 – 33...

Quan niệm này dựa trên vòng tuần hoàn:

Sinh → Lão → Bệnh → Tử

Trong đó, bậc cuối rơi vào cung Sinh được xem là tốt.

Tuy nhiên, cần hiểu đây là quan niệm phong thủy dân gian, không phải tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc. Khi thiết kế cầu thang, yếu tố an toàn, độ dốc và sự thuận tiện khi sử dụng vẫn cần được ưu tiên.

Cách tính kích thước cầu thang dễ đi

Không chỉ số bậc, chiều cao và chiều rộng mặt bậc cũng quyết định cầu thang có dễ đi hay không.

Một công thức thường được sử dụng trong thiết kế:

2H + B ≈ 600–650 mm

Trong đó:

H: chiều cao cổ bậc.

B: chiều rộng mặt bậc.

Ví dụ:

H = 160 mm

B = 280 mm

Ta có:

2 × 160 + 280 = 600 mm

Kích thước này tạo tỷ lệ tương đối thuận tiện cho bước chân của người trưởng thành.

Nếu bậc quá cao và mặt bậc quá hẹp, người sử dụng sẽ nhanh mỏi. Ngược lại, bậc quá thấp nhưng mặt bậc quá sâu cũng khiến nhịp bước không tự nhiên.

Cách tính số bậc cầu thang theo chiều dài

Sau khi xác định chiều cao bậc, cần tính tiếp chiều dài cầu thang.

Công thức đơn giản:

Chiều dài vế thang = Số mặt bậc × Chiều rộng mặt bậc

Ví dụ:

Một vế có 10 mặt bậc, mỗi mặt rộng 280 mm:

10 × 280 = 2.800 mm

Tức chiều dài vế thang khoảng 2,8 m, chưa tính phần chiếu nghỉ nếu có.

Thông số này giúp gia chủ kiểm tra xem mặt bằng hiện tại có đủ diện tích để bố trí cầu thang hay không.

 

Cầu thang nhà có thang máy nên tính thế nào?

Với nhà phố có cả cầu thang bộ và thang máy, việc tính toán cần được thực hiện đồng thời ngay từ giai đoạn thiết kế.

Thang máy thường được bố trí cạnh hoặc gần cầu thang bộ để tối ưu giao thông đứng. Khi đó, kiến trúc sư cần phối hợp:

• Chiều cao tầng.
• Số bậc cầu thang.
• Vị trí chiếu nghỉ.
• Kích thước giếng thang máy.
• Vị trí cửa tầng.
• Hố PIT.
• Chiều cao OH.
• Lối giao thông giữa các tầng.

Điều này đặc biệt quan trọng với nhà lệch tầng, bởi các tầng có thể không cùng cao độ.

Nếu gia chủ dự định lắp thang máy, không nên chốt cầu thang trước rồi mới tìm vị trí đặt thang. Hai hạng mục nên được thiết kế đồng bộ để tránh mất diện tích hoặc phải thay đổi kết cấu.

 

Một số lưu ý khi tính bậc cầu thang

• Không nên chỉ tính theo phong thủy: Số bậc đẹp nhưng cầu thang quá dốc sẽ gây bất tiện khi sử dụng.
• Không nên làm cổ bậc quá cao: Đặc biệt với gia đình có người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ.
• Cần tính cả chiếu nghỉ: Cầu thang nhiều bậc nên được chia thành các vế phù hợp để việc di chuyển thoải mái hơn.
• Kiểm tra chiều cao thực tế giữa các sàn: Sai số ở cao độ tầng có thể khiến toàn bộ số bậc bị thay đổi.
• Phối hợp với thiết kế thang máy: Nếu nhà có thang máy, cần chừa đủ không gian cho cả hai hệ thống giao thông đứng.

 

ITEK ELEVATOR tư vấn bố trí thang máy đồng bộ với cầu thang

Khi xây nhà nhiều tầng, việc bố trí cầu thang bộ và thang máy ngay từ đầu giúp gia chủ tận dụng mặt bằng tốt hơn, đồng thời hạn chế phải đục phá hoặc thay đổi kết cấu về sau.

ITEK ELEVATOR cung cấp giải pháp thang máy cáp kéo cho nhà ở gia đình, hỗ trợ tư vấn vị trí giếng thang, kích thước và phương án bố trí phù hợp với mặt bằng thực tế.

Thông tin liên hệ ITEK ELEVATOR:

• Website: https://itekelevator.com.vn/ 
• Hotline: 0583 038 686
• Nhà máy: Lô 18, KCN Quang Minh, Xã Quang Minh, TP. Hà Nội
• Văn phòng Hà Nội: Tầng 8, Tòa nhà Mipec, 229 Tây Sơn, Phường Kim Liên, Thành phố Hà Nội
• Văn phòng TP. Hồ Chí Minh: Tầng 5, Số 88, Đường Bạch Đằng, Phường Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh

Kết luận

Cách tính bậc cầu thang không chỉ đơn giản là lấy chiều cao tầng chia cho chiều cao bậc. Một cầu thang hợp lý cần đồng thời đảm bảo số bậc, chiều cao cổ bậc, chiều rộng mặt bậc, độ dốc và diện tích mặt bằng.

Nếu gia chủ quan tâm phong thủy, có thể tham khảo quy tắc 4n + 1, nhưng không nên đánh đổi sự an toàn và thuận tiện chỉ để đạt một con số “đẹp”. Với nhà có thang máy, cầu thang và giếng thang cũng nên được tính toán đồng bộ ngay từ bản thiết kế.