Thang máy mất điện có rơi không? Những lầm tưởng về hiện tượng này
Thang máy mất điện có rơi không là nỗi ám ảnh của nhiều người. Bài viết này sẽ giải mã cơ chế an toàn chuẩn quốc tế giúp bạn hoàn toàn yên tâm khi đi thang máy.
Thang máy mất điện có rơi không? Góc nhìn chuyên gia
Để giải tỏa ngay lập tức sự lo lắng của người sử dụng, các chuyên gia kỹ thuật ngành thang máy khẳng định: Không. Thang máy mất điện hoàn toàn KHÔNG THỂ RƠI TỰ DO.
Khi một tòa nhà bị cắt điện đột ngột, điều duy nhất xảy ra với thang máy là dừng lại ngay tại vị trí đang di chuyển (thường là giữa các tầng). Hệ thống đèn chiếu sáng và quạt thông gió thông thường sẽ tạm thời ngắt. Hoàn toàn không có chuyện thang máy bị mất lực và lao tự do xuống đất như các kịch bản phim ảnh giả tưởng.
Bản chất của sự an toàn này nằm ở hệ thống phanh cơ học tự động và các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt được thiết lập ngay từ khâu chế tạo. Do đó, nếu bạn vẫn đang băn khoăn thang máy mất điện có rơi không, hãy hoàn toàn yên tâm rằng cấu trúc kỹ thuật không cho phép điều đó xảy ra.
Vì sao thang máy không rơi khi mất điện đột ngột?
Để giải thích cho thắc mắc thang máy mất điện có rơi không, chúng ta cần xem xét 3 "lá chắn" bảo vệ cốt lõi luôn hoạt động bền bỉ kể cả khi không có nguồn điện kích hoạt:
Hệ thống phanh điện từ (Electromagnetic Brake) luôn ở trạng thái "Khóa"
Khác với phanh xe máy hay ô tô (phải tác động lực đạp/bóp mới phanh), phanh của máy kéo thang máy hoạt động theo nguyên lý "ngược":
* Khi có điện: Lực điện từ sẽ hút để mở má phanh ra, cho phép motor quay và cabin di chuyển.
* Khi mất điện: Lực hút điện từ biến mất ngay lập tức, hệ thống lò xo cơ học cực mạnh sẽ đẩy má phanh ép chặt vào trục động cơ.
Nói cách khác, mất điện đồng nghĩa với việc phanh tự động "sập" và giữ chặt cabin tại chỗ. Bản chất của hệ thống này hoàn toàn là cơ học, nên dù mất điện toàn hệ thống, phanh vẫn hoạt động hoàn hảo mà không cần năng lượng.
Hệ thống cáp tải chịu lực vượt tải nhiều lần
Một chiếc thang máy thông thường được treo bởi từ 3 đến 6 sợi cáp thép chuyên dụng chịu lực cực cao.
* Mỗi sợi cáp riêng lẻ đều được thiết kế với độ bền đủ để nâng được toàn bộ trọng lượng của cabin khi chở đầy tải.
* Hệ số an toàn của cáp thang máy thường gấp 10 - 12 lần tải trọng thực tế. Do đó, việc tất cả các sợi cáp cùng đứt một lúc khi mất điện là điều không thể xảy ra trong thực tế, trừ khi có sự cố phá hoại nghiêm trọng hoặc thiết bị bị bỏ bê bảo trì hàng chục năm.
Hệ thống cân bằng trọng tải (Đối trọng)
Thang máy chuyển động được là nhờ sự cân bằng giữa cabin và khối đối trọng (Counterweight). Khi cabin ở trên, đối trọng ở dưới và ngược lại. Sự chênh lệch trọng lượng này được tính toán kỹ lưỡng nhằm triệt tiêu phần lớn xu hướng rơi tự do, giữ cho hệ thống luôn trong trạng thái ổn định về mặt vật lý chuyển động.
Công nghệ an toàn bảo vệ cabin trong mọi kịch bản
Nếu đặt ra một kịch bản giả định hy hữu: Vừa mất điện đồng thời vừa đứt toàn bộ cáp tải, thang máy vẫn có các thiết bị cứu hộ tối tân sau đây để ngăn chặn việc rơi tự do:
Bộ giới hạn tốc độ (Governor) và Thắng cơ (Safety Gear)
Đây là phát minh đặt nền móng cho ngành thang máy hiện đại, đảm bảo cabin không bao giờ vượt quá tốc độ an toàn.
* Bộ giới hạn tốc độ (Governor) hoạt động độc lập để liên tục đo vận tốc chuyển động thực tế của cabin.
* Nếu cabin di chuyển nhanh hơn tốc độ định mức (ví dụ do đứt cáp), Governor sẽ lập tức kích hoạt hệ thống thắng cơ.
* Thắng cơ lúc này sẽ "gặm" và kẹp chặt vào ray dẫn hướng dọc theo giếng thang bằng lực ma sát khổng lồ, ép cabin dừng lại ngay lập tức trong vòng vài centimet.
Hệ thống giảm chấn (Buffer) dưới hố Pit
Nằm ở điểm dưới cùng của hố thang (Hố Pit) là các cột giảm chấn bằng thủy lực hoặc lò xo. Trong trường hợp hy hữu nhất khi cabin trôi xuống đáy với tốc độ thấp, hệ thống giảm chấn này sẽ hấp thụ toàn bộ lực quán tính, đảm bảo an toàn tối đa cho người ngồi bên trong.
Điều gì xảy ra bên trong cabin khi nguồn điện bị ngắt?
Khi mất điện, người bên trong cabin sẽ trải qua một số hiện tượng cố định, tuy nhiên tất cả đều nằm trong tầm kiểm soát kỹ thuật.
Đèn vụt tắt và bật chế độ khẩn cấp
Cabin sẽ tối đi trong khoảng 1-2 giây, sau đó hệ thống chiếu sáng khẩn cấp (dùng pin hoặc ắc quy dự phòng) sẽ tự động kích hoạt để người bên trong không phải ở trong bóng tối hoàn toàn.
Quạt thông gió dừng nhưng không thiếu oxy
Khi sự cố xảy ra, bên cạnh nỗi ám ảnh thang máy mất điện có rơi không, nhiều người còn rơi vào trạng thái hoảng loạn vì sợ bị ngạt thở khi thấy hệ thống quạt thông gió dừng hoạt động. Tuy nhiên, đây là một hiểu lầm phổ biến. Thực tế, giếng thang là một không gian mở lưu thông khí rất tốt, đồng thời kết cấu cabin luôn có sẵn các khe thoáng khí tự nhiên. Người bên trong hoàn toàn không thể bị thiếu oxy, trừ khi không gian quá tải và sự hoảng sợ làm tăng nhịp thở vô thức của bạn.
Hệ thống cứu hộ tự động ARD
Ngày nay, các dòng thang máy thế hệ mới đều được tích hợp Hệ thống cứu hộ tự động ARD (Automatic Rescue Device). Hệ thống này hoạt động như một nguồn điện dự phòng thông minh (UPS). Khi mất điện đột ngột, ARD sẽ tự động kích hoạt để nhả phanh điện từ, điều khiển cabin di chuyển về tầng gần nhất và tự động mở cửa để người bên trong bước ra ngoài an toàn.
Trên thị trường hiện nay, các dòng thang máy ITEK thế hệ mới đang làm rất tốt điều này khi được tích hợp sẵn hệ thống cứu hộ tự động ARD tiêu chuẩn cao. Nhờ nguồn điện dự phòng thông minh luôn được tối ưu, người dùng đi thang máy ITEK khi gặp sự cố mất điện đột ngột gần như không có cảm giác bị gián đoạn hay lo sợ kẹt lại, bởi thang sẽ chủ động đưa bạn về tầng an toàn chỉ sau vài giây.
Cách xử lý khi bị kẹt trong thang máy do mất điện
Nếu chẳng may bạn đang di chuyển trên một chiếc thang máy đời cũ không có bộ ARD và bị kẹt lại giữa các tầng khi mất điện, hãy thực hiện đúng các bước sau:
- Bước 1: Giữ bình tĩnh tuyệt đối. Hãy nhớ rằng bạn đang an toàn trong một chiếc hộp thép được phanh cơ học giữ chặt, không có nguy cơ rơi tự do. Hoảng loạn chỉ làm tiêu hao oxy và dẫn đến quyết định sai lầm.
- Bước 2: Không tự ý cạy cửa, không leo ra ngoài. Tuyệt đối không tìm cách dùng tay cạy cửa cabin hoặc trèo lên cửa thoát hiểm trên trần. Thang máy có thể đang lửng lơ giữa hai tầng, việc cố thoát ra ngoài mà không có thiết bị bảo hộ chuyên dụng cực kỳ nguy hiểm.
- Bước 3: Sử dụng nút liên lạc khẩn cấp (Intercom/Chuông báo) Nhấn nút có hình chiếc chuông hoặc điện thoại trên bảng điều khiển. Hệ thống này chạy bằng nguồn pin độc lập để kết nối trực tiếp với phòng bảo vệ hoặc kỹ thuật tòa nhà.
- Bước 4: Gọi hotline cứu hộ.Nếu điện thoại có sóng, hãy gọi ngay cho số hotline cứu hộ được dán trên vách cabin hoặc gọi tổng đài khẩn cấp 114. Điểm cộng lớn của các công trình lắp đặt thang máy ITEK là luôn có hệ thống cảm biến thông minh tự động cảnh báo sự cố về trung tâm điều hành. Đồng thời, tổng đài hỗ trợ của ITEK luôn hoạt động 24/7 để tiếp nhận thông tin và hướng dẫn xử lý từ xa ngay lập tức, giúp người dùng luôn có cảm giác an tâm tuyệt đối vì luôn có người đồng hành hỗ trợ mọi lúc.
- Bước 5: Thả lỏng và chờ đợi. Hãy ngồi xuống sàn để tiết kiệm năng lượng, chờ đợi đội ngũ kỹ thuật đến dùng tay quay kỹ thuật đưa cabin về mặt tầng gần nhất để hỗ trợ bạn bước ra ngoài.
Kết luận
Hệ thống an toàn đa lớp của thang máy hiện đại đảm bảo thiết bị vận hành an toàn ngay cả trong các sự cố mất điện đột ngột. Điều quan trọng nhất là hệ thống cần được bảo trì, bảo dưỡng định kỳ bởi các đơn vị kỹ thuật uy tín nhằm duy trì trạng thái hoạt động hoàn hảo của các tính năng an toàn.
Đập tan nỗi lo thang máy rơi khi mất điện bằng dịch vụ bảo trì an toàn chuẩn quốc tế – Gọi ngay Hotline: 0583 038 686
